به اطلاع می رسانم وب سایت فرهنگ شناسی اینجانب بطور آزمایشی از امروز فعالیت خود را آغاز کرده است. از تمامی علاقه مندان وبلاگ یادداشت های یک مردم نگار دعوت می نمایم تا لطفا از این وب سایت بازدید نموده و پیشنهادات و نظرات خود را درباره آن در قسمت نظرسنجی اظهار فرمایید.
وبلاگ اینجانب نیز به سایت فرهنگ شناسی منتقل می شود و از این پس در وب سایت فرهنگ شناسی خواهم نوشت. از آقایان ستوده و صالح طوفانیان برای درست کردن و راه اندازی این وب سایت بی نهایت سپاسگزارم و امیدورام قدارنی اینجانب را بپذیرند. جناب ستوده طوفانیان بواقع اثر بسیار ارزشمند و هنری را خلق کردند و این مقدار انتظار نداشتم. بهرحال یک عمر یادگار ایشان در فضای مجازی خواهد ماند. صالح عزیز نیز مطالب وبلاگ را به وب سایت منتقل کردند. با توجه به حجم گسترده مطالب زحمات بسیار و بی دریغی کشیدند که صمیمانه از ایشان تشکر می نمایم.

لینک وب سایت فرهنگ شناسی: وب سایت فرهنگ شناسی

متن حاضر مصاحبه خانم زهرا دلژذیر روزنامه نگار روزنامه قدس درباره هویت ایرانی و جهانی شدن با من است. این مصاحبه به زودی منتشر می شود. با تشکر از خانم دلپذیر بخاطر تایپ و ارسال متن.

هویت مفهومی بسیار سیال و از جمله مفاهیم تفسیری در حوزه علوم انسانی و اجتماعی است و با توجه به اینکه از چه منظر، گفتمان یا سنت فکری به این مفهوم نگاه کنیم تعابیر مختلفی می توان از آن ارایه داد، علت این مسأله هم از یک سو به لایه های مختلف هویت و از سوی دیگر به تفاوتهای گفتمانی نوشته های علمی و فکری برمی گردد. به عنوان مثال، روان شناسان بیشتر با لایه فردی هویت سر و کار دارند در حالی که جامعه شناسان و متخصصان فرهنگی حوزه کارشان هویت جمعی است و این دو سطح تمایز بین هویت فردی و جمعی در توضیح مفهوم هویت در هر شکل آن که باشد، مؤثر است.

در روز چهارشنبه ۲۵ مهر ساعت ۱۰ صبح در انجمن برنامه ریزی درسی ایران در وزارت آموزش و ژرورش ساختمان معاونت پژوهشی خیابان ایرانشهر در زمینه فرهنگ و برنامه درسی سخنرانی دارم. اینهم یکی یکدیگر از ثمرات همنشینی با دوست و همکار خوبم جناب دکتر محمد عطاران است. در دو سه سال اخیر گفت و گویی دایمی بین من و ایشان در زمینه رویکرد فرهنگی به آموزش ایجاد شده است. میوه اول این گفت و گو همان مقاله رایانه و کلاس درس بود. و حاصل دیگر آن این سخنرانی است. خلاصه ای برای ارائه در این سخنرانی تهیه کرده ام که البته چندان نه خلاصه است و نه بیانگر تمام چیزی که قرار است بگویم! ظاهرا فقط بدرد رفع تکلیف می خورد که خواسته اند خلاصه سخنرانی تهیه کنم.

در تیر ماه امسال گفت و گویی با جناب دکتر محمد عطاران در زمینه رایانه و کلاس درس با حضور کارشناسان مجله مدرسه فردا داشتم. این گفت و گو را ضبط و سپس از نوار پیاده کردند و قرار شد من هم آن را ویرایش کنم. ضمن ویرایش کم کمک مطلب بصورت مقاله ای تبدیل شد. البته قصد این کار را هم نداشتم. جناب عطاران براستی و بدرستی متخصص تعلیم و تربیت اند زیرا آنقدر من را تشویق کردند که خودم هم باورم شد که حرف های تازه و مهمی زده ام! در نتیجه آن گفت و گو مقاله بسیار بلند بالایی در زمینه رایانه و کلاس درس از آب درآمد. حال مجله مدرسه فردا که مجله اختصاصی رایانه و آموزش و پرورش است این مقاله را گویا به سه قسمت تقسیم کرده اند و قسمت نخست آن را در اینجا منتشر کرده اند. انصافا مطلب از برخی جهات برایم خودم حداقل تازگی داشت چون تا پیش از آن هیچ شتاختی از موضوع نداشتم و تمام مطالب را فی البداهه در آن گفت و گو بیان کردم. البته این نیز مصداق مستمع صاحب سخن را بر سر ذوق آورد بود. جناب عطاران و همکاران محترم شان به نحو زیبایی را مرا به اندیشیدن و تمرکز بیشتر در موضوع رایانه دعوت کردند. بعد از انتشار قسمت های دیگر مقاله، کل آن را هم در اینجا می گذارم. این را هم عرض کنم که عکسی که در اینجا چاپ شد یادگار دورانی است که چاق تر و متفاوت تر بودم!

این مقاله را در فصلنامه علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی شماره ۳۳ (آخرین شماره آن) که همین روزها به بازار می آید منتشر کرده ام. در این مقاله سعی کرده ام با استفاده از تجربیات خودم و اساتید انسان شناسی در سطح جهان مجموعه اصول و راهبردهایی را که در آموزش انسان شناسی و علوم اجتماعی می توان بخدمت گرفت معرفی و تحلیل کنم. همچنین برخی از مسائل و چالش آموزش انسان شناسی در ایران را توضیح داده ام. البته خودم هنوز نتوانسته ام تمام راهبردهایی که از تجربیات چهانی معرفی کرده ام در کلاس های درسم استفاده کنم. ولی امیداورم اساتید این دروس بتوانند از راهبردهای مختلف معرفی شده در این مقاله استفاده کنند.

دیروز برای خرید کتاب جلو دانشگاه تهران رفتم. این عادت دیرینه ام است که حداقل ماهی یکبار سری به کتابفروشی های جلو دانشگاه می زنم. شور و نشاط فرهنگی ایران را فقط در محوطه نچندان بلند جلو دانشکاه می شود حس کرد. هیچ جای دیگری ندیده ام که این مقدار کتابفروشی در کنار هم جمع باشند. و در هیچ جایی ندیده ام این مقدار مردم برای بازدید از کتاب ها در رفت  و آمد باشند. در سال های اخیر مکان های دیگری مانند خیابان کریمخان نیز به صورت مرکز خرید و فروش کتاب درآمده است اما جلو دانشگاه حال و هوای دیگری دارد. ممکن است بسیاری از مردم اصلا کتابی را خریداری نکنند یا حتی بسیاری از کتاب هایی را که می خرند اصلا مطالعه نکنند اما همچنان مردم بسیاری به جلو دانشگاه می آیند و با کتابفروشی و کتاب ها خودشان را برای لحظاتی سرگرم می کنند. دیروز کتاب های زیادی خریدم. طبق معمول ممکن است تا سال ها نتوانم برخی از آنها را بخوانم اما مگر می شود مثلا کتاب انسان شناسی تالیف کنراد فیلیپ کتاک ترجمه محسن ثلاثی به بازار بیاید و من که حرفه ام انسان شناسی است آن را نخرم؟ این کتاب را برای امثال من ترجمه شده است. اگر آن را نخرم مرتکب گناه شده ام. در آنصورت چه کسی باید این نوع کتب را بخرد تا بازار کتب حرفه ای رونق داشته باشد؟ اینها برخی نکاتی است که وقتی چشم به کتاب ها می افتد ناگزیر احساس می کنم وظیفه ام ایجاب می کند که کتاب ها را بخرم حتی اگر نتوانم آنها را بخوانم. سال هاست که با این احساس کتاب ها را خریده و انباشته ام. دیروز با این منطق کتب بسیاری خریدم. شاید روزی روزگاری آنها را خواندم. انشا ء الله.

بسلامتی سفرم به پایان رسید و سالتحصیلی نو را شروع کردیم. احساس می کنم شروع سال تحصیلی جدید شروع تازه ای در زندگی ام است.خانواده ام هم سال زیبایی را با خانه جدید و شرایط بهتر در لندن شروع کردند. خب حال خیالم آسوده تر از همیشه است. اتاق کار تازه در اختیارم گذاشتند. بدنم سبک شده و خانه وجودم هم نو و تازه شده است.  در تعطیلات دانشکده را رنگ و نو نوار کرده اند و کلی حال و هوایش عوض شده است. دو طرح تحقیقاتی بزرگ را شروع کرده ام. تعطیلات مطالعات زیادی داشتم و حال ایده های زیادی برای نوشتن دارم. دانشجویان تازه ای وارد دانشکده می شوند و معمولا هر سال چند دانشجوی زبده مثل امین بزرگیان و فیروزه مهاجر و مهران مهاجر وارد مطالعات فرهنگی می شوند و بر روحیه ما اساتید هم تاثیر می گذارند. خلاصه همیشه نشان می دهد که سال نیکویی در پیش است انشا ء الله.

وارد بازار شديم، مثل ديگر بازارهاي لندن، خيابان يا راسته ايي باز و بي در و پيكر، به طول دو كيلومتر با مغازه ها و فروشگاه هاي بزرگ و كوچك. از آنهمه قفل و زنجير و حفاظ هاي فولادي ايراني جلو فروشگاه ها هم خبري نبود. هرگاه دانشگاه ها، پارك ها، بازارها و مكان هاي عمومي بي در و ديوار و باز لندن را مي بينم به اين فكر مي كنم كه بين دموكراسي و معماري و شهرسازي هم رابطه ايي است. در جامعه دموكرات همه چيز شفاف و روشن و افراد نسبت بهم اعتماد دارند، در نتيجه ضرورتي به تدابيري امنيتي براي پوشيدن نگهداشتن امور وجود ندارد.

این مقاله محصول مشاهدات و نوشته های متعدد نگارنده درباره بریتانیاست. در ابتدا یک بحث نظری کوتاه درباره چیستی پست مدرنیته است و سپس توصیفات و مشاهدات را می خوانید. گزارش را در سال های گذشته نوشته ام. آنها که خواننده این وبلاگ هستند با سبک و سیاق نوشته های من اشنایند. متن تصور می کتم شیرین و خواندنی است. البته به طبع شما بستگی دارد. ضمنا این متن را پایگاه دکتر فکوهی نیز منتشر کرده است.

این گزارش حالا دیگر قدیمی شده است. اما چیزهایی در آن هست که لااقل برای نگارنده کهنه ناشدنی است. اولین بار بود احساس خودم درباره یک کنسرت موسیقی را می نوشتم. خب هر کس بگونه ای با موسیقی ارتباط برقرار می کند. برای کسی حرفه اش مردمنگاری است هم برخورد حرفه ای اینست که بنویسد و درباره تجربه و مشاهده و احساسش سخن بگوید. بخصوص اینکه آن روزها زلزله بم غم بزرگی بر دل همه نهاده بود و احساس ها گویی بیشتر آماده دریافت موسیقی بود. بعلاوه محل اجرای کنسرت در لندن و در یکی از باشکوهترین سالن های این شهر بود. واقعا نمی شد ننوشت و چیزی نگفت. حال شما بخوانید. شاید شما هم با من هم عقیده باشید.

این مصاحبه را خانم فرانک جمشیدی و علیرضا کمره ای با نگارنده انجام داده اند و در مجله کتاب ماه هنر در سال 1384 منتشر شده است. خانم جمشیدی همچنین متن را ویرایش و تنظیم کرده اند. وقتی متن پل ریکور با عنوان خاطره و فراموشی را می خواندم به یاد این گفت و گو افتادم و مجدد آن را در اینجا قرار می دهم. ریکور در آن مقاله می نویسد: «تفکر و انديشه درباره اصول «به يادداشتن» در نگاه اول امري عجيب به نظر مي‌رسد. به اين دليل که به يادداشتن، از ياد نبردن در حيطة نظر نمي‌گنجد، بلکه به مثابه يک نوع دانش (مانند درک، تخيل و يا فهميدن) تلقي مي‌شود. شالودة اصلي خاطرة دانش انسان از وقايع گذشته و يا گذشتگي وقايع گذشته است.»

                                     این متن هم گزارش دیگری است که در ۱۳۸۱ نوشتم و ادامه همان فرایند بازتعریف رسانه های غرب از ایران است که اکنون روند معکوس پیدا کرده است. یادم هست که همان زمان نشریه معروف نشنال جعگرافی هم ویژه نامه ایران منتشر کرده بود و در آن به دفاع از دموکراسی و رشد دموکراتیزاسیون در ایران پرداخته بود. همچنین در سرمقاله آن رویکرد و برداشت نادرست رسانه های غرب از واقعیت جامعه ایران را نقد کرده بود. در این زمینه حتی کتاب هایی نیز منتشر شد. در این گزارشی که می خوانید نمونه ای از آن است.

دوران اصلاحات و ریاست جمهوری آقای خاتمی من دانشجو دکتری در دانشگاه لندن بودم. در ایران دوران مطبوعات غرب بتدریج شروع به بازتعریف درک خود از جامعه و سیاست در ایران نمودند. گاه بیگاه این نشریات را می خواندم و همان موقع برخی از آنها را در وبلاگم می گذاشتم. اما در دو سال اخیر نه تنها دیگر آن روند در مطبوعات غرب دیده نمی شود بلکه بر عکس آن ر مشاهده می کنیم. در متنی که ملاحظه می کنید یک گزارش است که در ۱۳۸۱ نوشته شده است.

این نقد را قبل از انتشار کتا ب مشروطه ایرانی نوشته دکتر ماشاء الله آجودانی در سال ۲۰۰۲ نوشتم. بعد از انتشار کتاب آن را مجله کتاب ماه علوم اجتماعی منتشر کرد. در هنگام نوشتن نقد یک نشست حضوری هم با دکتر آجودانی در مدرسه مطالعات شرق و آفریقای لندن داشتم که در آن جلسه دکتر یحی یثربی و دکتر کلباسی و همچنین تعدادی از دانشجویان دکتری ایران حضور داشتند. کتاب مشروطه ایرانی هنگامی در ایران منتشر شد که پایان دولت اصلاحات و شروع دولت احمدی نژاد بود و شرایط و بستری سیاسی و فکری ایران آماده قرائت چنین متنی بود. گمان می رفت ما در حال تکرار تاریخ هستیم و مجدد به دوره ناصرالدی شاهی و قاجاری بازمی گردیم. در نتیجه این شرایط جامعه فکری ایران اقبال بلند و شگفت آوری از این کتاب نمود و در مدت اندکی چندین بار تجدید چاپ شد و هزاران نسخه آن فروش رفت. مطبوعات روشنفکری مثل شرق هم در معرفی آن سهم زیادی ایفا کردند. انصافا هم کتاب خواندنی است اما ایرادتی بر مبانی نظری آن وارد است که در شور و شوق موقع نشر آن کمتر این معایب دیده شد که برخی از آنها را در این مقاله ای که می خوانید توضیح داده ام.

امروز مشغول خواندن کتاب یا مرگ یا تجدد دکتر آجودانی بودم که بفکرم رسید نقدی که سابقا نوشته ام در اینجا بگذارم. این نکته را هم اضافه کنم که کتاب یا مرگ یا تجدد دکترآجودانی یکی از بهترین نقدهای جامعه شناسانه در زمینه ادبیات مشروطه است. در زمینه جامعه شناسی ادبیات فارسی مطالعات روشمند انتقادی کمتر صورت گرفته است. به علاقه مندان مطالعه این کتاب را توصیه می کنم. شاید هم در آینده نقدی بر آن نوشتم و در اینجا گذاشتم.به اعتقاد نگارنده کتاب یا مرگ یا تجدد از نظر روش بسیار دقیق تر از مشروطه ایرانی است اما هنگامی در ایران منتشر شد که دیگر بستر سیاسی و فکری مناسب برای آن وجود نداشت از اینرو استقبال هم از آن صورت نگرفت.

خب کم کم تابستان و تعطیلات رو به پایان است. پنجشبه ۲۲ شهریورر راهی ایران می شوم و لندن را به امان خدا می سپارم! اما دو ماه تعطیلات بسیار لذب بخش و پرباری داشتم. خدا را شکر. نخست اینکه  روزها و لحظات خوشی کنار همسر عزیزم و پسر نازنیم داشتم. برای من که زندگی دو زیستی دارم کنار خانواده بودن و از محبت های انها بهره مند شدن واقعا موهبت بزرگی است.  سینما و موزه و گالری ها و جاهای دیدنی که رفتیم و لذت با هم بودن را باید در فرصت مناسب دیگر بنویسم.

این متنی که ملاحظه می کنید درباره علل شکل گیری رمان به مثابه گونه ای ادبی در ایران است. مهدی پاک نهاد در این نوشته تلاش کرده است رمان را با مدرنیزاسیون در ایران تبیین کند. در این باره دیگران و بخصوص منتقدان ادبی هم بسیار گفته اند اما آنچه اهمیت دارد این است که بین رمان و ساختار اجتماعی همواره نوعی ارتباط وجود دارد. پرسش هایی از این همواره جامعه شناسانه هستند. این مقاله در والس منتشر شده است.

حکایت نقش کتاب و خواندن در تحول احساسات و جامعه را در این مقاله کوتاه و بسیار خواندنی جناب فابیان کاسنر را که خانم محب رجب ترجمه و در والس منتشر کرده اند بخوانید. این مقاله به نوعی تحلیل جامعه شناختی کتاب و خواندن نیز هست. عنوان اصلی مقاله رنسانسی برای مطالعه احساسات است. اما من نتوانستم ربطی بین این عنوان و محتوای مقاله بیابم. شاید در ترجمه ایراد و اشکالی باشد زیرا متن تا حدودی دارای لکنت زبان هم هست! اما به خواندن بسیار می ارزد.

این متن خلاصه و تحلیل زیبای حسن میرعابدینی از رمان سووشون بانوی داستان نویسی ایران سیمین دانشور است که وب سایت کتاب نیوز  آن را از کتاب مذکور برگزیده و در دسترس خوانندگان قرار داده است. در این معرفی و خلاصه می توان غلبه رویکرد یا بینش جامعه شناختی به فهم رمان را مشاهده کرد. اگرچه جامعه شناسان ما کمتر به هنر و ادبیات اقبالی نشان می دهند اما منتقدان ادبی و هنری خود را از بینش جامعه شناختی بی نیاز ندانسته اند. من خود از معدود رمان هایی که خوانده ام یکی هم همین سووشون است. وقتی این خلاصه و تحلیل را می خواندم حافظه ام مجددا چیزهایی را تداعی کرد و به این فکر افتادم که باید یک دوره رمان خوانی را برای خودم برنامه ریزی کنم.

یکی از جذابیت های فیلم در این پیشفرض نهفته است که آنچه می بینیم واقعیت دارد. حتی در تماشای فیلم های تخیلی نیز به نحو ناخودآگاه این باور در ذهن ماست که این فیلم ها واقعی اند. اما آیا فیلم می تواند واقعیت را بازنما سازد؟ تحلیل این موضوع دیگر مقوله ای هنری نیست. بلکه به حوزه نقد و جامعه شناسی فیلم مربوط است. از اینرو، شاید مهمترین واژه کلید در جامعه شناسی هنر، مفهوم واقع گرایی باشد. چه نسبتی بین واقعیت اجتماعی و اثر هنری وجود دارد؟ این پرسش کلیدی جامعه شناسی هنر در تمام حوزه های هنری از ادبیات و نقاشی تا سینما و غیره است. منتقدان هنری نیز شاید متاثر از هژمونی بینش جامعه شناختی معاصر همواره دغدغه فهم واقع گرایی یا واقع نمایی در هنرها را پیدا کرده اند. در مقاله در آمدی بر واقعیت گرایی در سینمانوشته حسین پور ستار نه تنها در وب سایت آتی بان به نحو خلاصه ابعاد مختلف نحوه برخورد سینما و فیلم با مقوله واقع گرایی به نحو دقیق تحلیل شده است.

ماروین هریس در انسان شناسی و ریموند ویلیامز در مطالعات فرهنگی با طرح نظریه ماتریالیسم فرهنگی شناخته شده اند. در عین حال ماتریالیسم واژه ای است که به اندازه مارکسیسم شهرت دارد. ولی تفاوت های بنیادینی بین ماتریالیسم فرهنگی و ماتریالیسم مارکسیستی وجود دارد. شرح چیستی این نظریه و نقدهای آن را من در کتاب آشنایی با مطالعات فرهنگی داده ام. اما سایت آتی بانمقاله بسیار ارزشمندی  از جواد اسحاقیان در زمینه نقد رمان بادبادک باز که در ماه های اخیر رمان پرفروش انگلیسی بوده است، منتشر کرده است. این نقد نمونه ای است از کاربرد یک نظریه مطالعات فرهنگی در فهم متن ادبی.

هنر و ادبیات با آمار و ارقام جفت های ناموافق اند چرا که یکی عرصه امور کیفی و ذهنی است و دیگری عرصه کمی و عینی. اما در روزگار ما بگونه ای همنشین شده اند. کاربرد روش های آماری و پیمایشی جامعه شناختی در مطالعات ادبی سابق طولانی ندارد. اما از آنجا که آمارگیری روشی است که نتایج ساده و قابل فهمی برای عامه مردم ارائه می کند رسانه ها و مطبوعات به آن نیازمندند. یکی از کاربردهای روش آماری، نظرسنجی در حوزه هنر و ادبیات نظرسنجی درباره محبوب ترین نویسنده و هنرمند یا محبوب کتاب یا اثر هنری است. این نوع نظرسنجی ها تفاوت ماهوی با نظری سنجی در زمینه انتخابات یا حوزه های دیگر ندارد. همان کاستی ها و در عین حال همان محاسن و قوت ها را داراست.  عامه مردم معمولا به راست و دروغ آمارها کاری ندارند، بلکه نفس داده های آماری برای شان لذت بخش است. از اینروست که سیاستمداران هم به آمارها علاقه مندند و می دانند آمار علم دقیق دروغ گفتند یا دروغ های دقیق گفتن است. عامه هم از این دروغ ها محظوظ می شود. محمد حسن شهسواری در پنجره پشتی گزارش یک نظرسنجی در زمینه مصرف ادبی دانشجویان را منتشر کرده است. در ادامه مطلب آنرا بخوانید.

مشکل مطالعات فرهنگی و نظریه فرهنگی عموما این است که چنان موضوعات مربوط به زندگی روزمره و تجربه های فرهنگی مورد بررسی شان را انتزاعی و نظری می کنند که تنها عده اندکی از مردم قادر به فهم آنها هستند. اما مقاله نظرية فرهنگي در فرهنگ عامه و نمايشهاي رسانه‌اي نوشتة مايكل ريل ترجمة ليدا كاووسي را که در وب سایت دفتر مطالعات و توسعه رشانه یافتم کمتر اینگونه است. در عین حال این مقاله از جامعیت خاصی برخوردار است. بدون تردید دانشجویان مطالعات فرهنگی به این مقاله نیاز دارند. ترجمه فارسی متن هم روان است. اگرچه متن انگلیسی اش را ندیده ام و نمی توانم درباره میزان درستی ترجمه چیزی بگویم.

این مقاله از این حیث که سیاست ها رسانه های حکومتی در ایران را عامل گسترش ادبیات و فرهنگ عامه پسند در ایران می داند، متن جالبی است زیرا از یک تناقض نظری و مهم در ساختار سیاست های فرهنگی دولت ایران سخن می گوید. گفتمان رسمی جمهوری اسلامی ایران نمی تواند نخبه گرا نباشد و از فرهنگ والا حمایت نکند زیرا مبانی آن بر تفکر مدینه فاضله افلاطونی یا فارابی استوار است اینکه فقهاء به مثابه نخبگان سنتی گروه شایسته حکومت کردن هستند و اینکه ارزش های غایی حکومت ارزش های اخرت گرایانه است و نه ارزش های دنیوی. اینها نیز با روح فرهنگ عامه پسند که مبتنی بر لذت و سرگرمی و همچنین اقتدار عامه مردم است سازگار نیست. جدای از این، به راستی چرا هنر و  ادبیات عامه پسند بر ادبیات و هنر فخیم کلاسیک ایرانی غلبه یافته است؟ این پرسش از جنس پرسش های مطالعات فرهنگی است. مقاله را در وب سایت آتی بان نوشته فتح الله بی نیاز می توانی بخوانید. در ادامه مطلب هم آمده است.

این مقاله خواندنی رساله کارشناسی ارشد خانم حبیبه صالح نژاد است که به راهنمایی دکتر منوچهر محسنی انجام شده است. زنانه شدن دانشگاه و رشته های علوم اجتماعی و انسانی پیامدهای زیادی برای دانشگاه های کشور داشته است که تاکنون ندیده ام کسی به آنها توجه کرده باشد. بهرحال یکی از این پیامدهای ناگزیر توجه بیشتر به موضوعات و علایق زنان است. بسیاری از رساله های دانشجویان دختر درباره بدن، ازدواج، نابرابری جنسیتی، روان دو جنس و موضوعاتی از این نوع است. در واقع زنان از طریق دانشگاه در تلاش اند تا گفتمان زنان را توسعه و عمق بخشند. و البته این از مبارک ترین تحولات جامع ماست اگر بگذارند و ...! این مقاله را وب سایت جامعه شناسیبرداشتم.

یکی از کتاب هایی که اغلب به دوستان و دانشجویانم معرفی می کنم رمان ابلوموف است. امروز از طریق هفتان دیدم که روزنامه همشهری آن لاین نقد و معرفی خواندنی از این رمان بزرگ منتشر کرده است. جناب احسان رضایی باید سپاسگزار بود که نگذاشتند این رمان بزرگ فراموش شود. تنبلی عارضه ای است که بقول یکی از دوستان جزئی از حقوق بشر آدم هاست! اما گاه ما بیش از حد از این حق بشری خود استفاده یا سوء استفاده می کنیم. من همیشه از تنبلیخود رنج می برم. احساسم این است که فرصت های زیادی در شبانه روز از دستم می رود. اما گویا این مشکل رولان بارت و همه آدم هاست. این متن زیبا را بخوانید و بجان مولفش دعای خیر کنید که شاید او از عارضه تنبلی در امان بماند!

اینهم خلاصه گونه ای از نظرات والتر بنیامین معروف درباره ادبیات. این متن خلاصه ای است از نوشته تری ایگلتون ترجمه اکبر معصوم بیگی که علی چنگیزی در وبلاگ جامعه کهنه گذاشته اند. نوشته های والتر بنیامین در سال های اخیر در ایران به مثابه پاره ای از گفتمان مطالعات فرهنگی شناخته شده است. نمی دانم چرا اما انگار ایده ها و نوشته هایش بسیار جوان پسند و مد روز شده اند. اما واقعیت این است نوشته های بینامین بسیار نظری و انتزاعی هستند و البته شرح ها و توضیحاتی که بزرگانی مثل ایگلتون درباره آن می دهند آنها را قابل فهم تر می سازد. من خودم کمتر نوشته های اصلی بنیامین را می فهمم. نمی دانم شاید به ذهن جوان تری نیاز دارم.

هنر چیست اثر تولستوی از جمله آثار کلاسیک در فهم معنا و چیستی هنر است. علی چنگیزی در وبلاگ جامعه کهنه گزیده هایی از این کتاب را آورده است. برای آنانکه مجال یا حوصله مطالعه کامل این اثر را ندارند خواندن این گزیده خود نعمتی است. کاش خلاصه ای از تمام آثار بزرگ در شبکه اینترنت به زبان فارسی موجود بود تا می توانستیم دانشجویان را به راحتی ترغیب به خواندن این آثار کنیم. بخصوص اینکه امروز وقت هم محدود است و نوشته های خوب بسیار و نامحدود. آنان که دستی بر قلم دارند تهیه اینگونه خلاصه را کار کم ارزشی ندانند و بخصوص به جنبه های آموزشی آن بیناندیشند. کاش برخی وبلاگ نویسان که وقت خود را صرف نوشتن چیزهای کم ارزش می کنند به اینکار می پرداختند که متن های خلاصه ای از اثار بزرگ تهیه می کردند. البته اگر توان اینکار را دارند.

جین اوستین را دیگر همه می شناسند. اما برای فمنیست ها شناخته شده تر است. او با انکه در اوایل قرن نوزدهم می نوشت اما صدا فمنیست ها و زنان قرن بیست و یکم است. رمان غرور و تعصب او و دیگر رمان هایش بصورت فیلم های سینمایی بلند و موضوع نقدهای جامعه شناختی و زیباشناختی متعدد بوده است. نمی شود دنیای زمان را بدون جین استین و آثارش شناخت. هرچه زمان می گذرد نیاز ما به استین بیشتر می شود. این راز ماندگاری اثار اوست. او تصویر زن و معشوق زمینی و انسان زمینی را برای ما ترسیم کرد. مهدی فاتحی در اینجا متن کوتاه ولی عمیقی درباره اوستین و رمان غرور و تعصب او نوشته است.